سامانه پنجره ایکس
در سامانههایی که از سامانهٔ پنجره ایکس (X Window System) استفاده میکنند (معمولا سامانههای شبه یونیکسی)، محیط میزکار بسیار انعطافپذیرتر است. یک محیط میز کار، معمولا از یک مدیر پنجره (از قبیل متا سیتی یا کی وین)، یک مدیر فایل (همچون
ناتیلوس و دولفین)، گروهی از پوستهها و برنامهها و همچنین کتابخانهها برای مدیریت میز کار تشکیل شدهاست. هر یک از این واحدها به طور مستقل میتوانند توسعه بیابند و یا به صورت تک تک تنظیم شوند تا ترکیبی یکتا را، تشکیل دهند، ولی اکثر محیطهای میزکار، یک پیکره بندی پیش فرض را فراهم میکنند که کمترین نیاز به ورودی کاربر را دارند.