Heraklea Pontyjska (
gr. , późnogr. ,
łac. Heraclea Pontica) –
kolonia Megary założona w roku 558 p.n.e. Położona była nad
Morzem Czarnym, na pograniczu
Bitynii i
Paflagonii, o jeden dzień szybkiej żeglugi od
Bosforu. Posiadała dogodny port co przy korzystnym położeniu geograficznym umożliwiło miastu uzyskanie statusu ważnego centrum handlu czarnomorskiego. W okresie największego rozkwitu miasto rozciągało się aż na sąsiadującą z nim równinę.