Koincydencja (
fr. coincident, od śred. łac.
im. czas. coincidere, od
co-, „razem, współ-” i
incidere, „upadać na”, od
in- i
cadere, „upadać”, być może spokr. z
sanskr. śad-, „spaść”) – pojęcie zdefiniowane po raz pierwszy przez
Arthura Schopenhauera w
Űber den Willen in der Natur (
Ponad wolą w naturze) w
1836 r. Określił ją jako „jednoczesne występowanie zdarzeń, które nie są związane ze sobą przyczynowo. Jednoczesne zdarzenia przebiegają w równoległych liniach. Jedno i to samo zdarzenie będące ogniwem w zupełnie różnych łańcuchach występuje ponadto w kilku innych, tak że los jednostki spotyka się nieuchronnie z losem innej. Każdy z nas jest głównym aktorem we własnym dramacie, równocześnie zaś gra jakąś rolę w innym, obcym mu dramacie”. Potocznie
koincydencję rozumie się jako przypadek, zbieg okoliczności lub (nieoczekiwaną) zbieżność zdarzeń.