Een
somatoforme stoornis is een
psychische aandoening waarbij een persoon lichamelijke klachten heeft waarvoor geen somatische oorzaak (lichamelijke ziekte) gevonden is. De patiënt ervaart reële lichamelijke klachten, die niet ingebeeld zijn. De klachten zijn
niet bewust of doelbewust nagebootst. Soms is de relatie met psychische oorzaken te leggen, maar niet altijd. Vaak is een ontregeling van het stressregulatiesysteem betrokken bij het ontstaan en in stand blijven van de klachten. De diagnose somatoforme stoornis kan niet gesteld worden als de lichamelijke klachten verklaard kunnen worden door een andere psychiatrische aandoening, bijvoorbeeld een depressieve stoornis of een angststoornis. In bepaalde gevallen wordt achteraf toch nog een somatische ziekte vastgesteld bij patiënten met een somatoforme stoornis. De getallen hierover lopen uiteen van 10-20%. Dit noopt bij de behandeling van dergelijke beelden altijd tot een tweesporenbeleid, waarbij zowel somatische als psychologische factoren worden meegenomen in de beoordeling. De bekendste somatoforme stoornis is waarschijnlijk
hypochondrie, waarbij de patiënt doorlopend bang is een ernstige ziekte te hebben.