In een
rijkskerkenstelsel of de
Rijkskerk vertrouwde de
vorst zo veel mogelijk land en bestuurszaken toe aan door hem benoemde
bisschoppen en
abten in de plaats van aan
leken. Tegenover dit stelsel kan men de
adelskerk plaatsen aan het einde van de vroege middeleeuwen. Door het Rijkskerkenstelsel konden de eerste vrijheden of
steden ontstaan. Dit stelsel vormde één van de aanleidingen tot de
Investituurstrijd.