Het Zand is een
wijk in het stadsdeel de
Binnenstad van 's-Hertogenbosch. De wijk is gebouwd van
1890 tot
1915, toen de stad zich uitbreidde na het slechten van delen van de
vestingwerken. Het Zand is gebouwd op het zand, wat afgegraven is in de Vughtse heide. Waar het zand in
Vught afgegraven is, is later het meer de
IJzeren Man ontstaan. De wijk had in het begin ook de naam
Het Nieuwe Terrein. De architect van de wijk is Jules Dony.