Nomenclator (łac.
wołający imię; od
nomen „imię” +
calare „wołać”) –
niewolnik lub sługa w
starożytnym Rzymie, zajmujący się obwieszczaniem swojemu panu nazwisk gości lub osób napotkanych na ulicy, szczególnie ważny w okresie kampanii wyborczej na któryś z urzędów. Nomenclator musiał się wykazywać dobrą pamięcią. W średniowieczu urzędnik zajmujący się anonsowaniem osób przybywających na dwór, np. królewski lub papieski. Z czasem terminu „nomenclator” zaczęto używać w tytułach nazw np.
glosariuszy.