Protoksylem – jeden z rodzajów
drewna pierwotnego, powstający jako pierwszy.
Tkanka ta zbudowana jest z komórek, które jako pierwsze różnicują się z prokambium. Komórki protoksylemu są rozciągliwe, co umożliwia dalszy wzrost organu. Cienkie ściany komórek od wewnątrz wzmocnione są zgrubieniami w kształcie pierścieni lub spirali. Zdrewniałe zgrubienia chronią komórkę przed zgnieceniem podczas rozciągania, mającego miejsce podczas wzrostu
korzenia lub łodygi. W skład protoksylemu mogą wchodzić
cewki,
naczynia i
komórki parenchymatyczne. W tkance brak jest
włókien drzewnych. Naczynia protoksylemu są komórkami martwymi, służącymi do przewodzenia wody.